Дэбаты па Беларусі ў Бундэстаге

На пленарнам паседжанні 10 лютага 2011 года дэпутаты абмеркавалі тры амаль ідэнтычныя праекты рэзалюцый, падрыхтаваныя фракцыямі партый кіруючай кааліцыі - Хрысціянска-дэмакратычны саюз/Хрысціянска-сацыяльны саюз і Свабоднай дэмакратычнай партыі, а таксама фракцыямі Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі і Партыі Зялёныя. Межфракцыйны праект праваліўся з-за спрэчак па ступені візавай лібералізацыі для беларусаў. Праекты адрозніваліся практычна толькі па гэтым пункце. Калі Хрысціянска-дэмакратычны саюз/Хрысціянска-сацыяльны саюз настойвалі на захаванні віз пры адначасовым спрашчэнні і адмене консульскага сбора для тых, каго пераследуюць, а таксама для студэнтаў і дзеячоў мастацтва, Сацыял-дэмакратычная партыя патрабавала зрабіць візы бясплатнымі для ўсіх беларусаў. Такім чынам, прапанова Хрысціянска-дэмакратычнага саюза/Хрысціянска-сацыяльнага саюза апісвала статус-кво, які прадугледжвае магчымасць вызваліць ад аплаты за візу пэўныя катэгорыі грамадзян. Зялёныя патрабавалі поўнай адмены шэнгенскіх віз для беларусаў.

Біджан Джыр-Зарай (Свабодная дэмакратычная партыя) падкрэсліў у сваёй прамове, што ўсе фракцыі згодны, што прэзідэнцкія выбары ў Беларусі не могуць быць прызнаныя. Ён зноў заклікаў вызваліць усіх палітзняволенных і спыніць рэпрэсіі ў дачыненні грамадзянскай супольнасці, няўравых структур і незалежных СМІ. Ён запатрабаваў прытрымлівацца санкцый пакуль у Беларусі не адбудуцца дэмакратычныя змены. Па яго словах, неабходна захаваць еўрапейскую перспектыву для краіны. Ён заклікаў схіліць Расію да сумесных дзеянняў супраць рэжыму.

Ута Цапф (Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі) прапанавала пашырыць паўнамоцтвы групы экспертаў АБСЕ, каб яны на месцы не толькі правялі раследванне падзей 19-20 снежня, але таксама мелі мандат, каб азнаёміцца з сітуацыяй з правамі чалавека, якая склалася за гэты час, наведалі палітвязняў і назіралі за судовымі працэсамі. Цапф звярнула ўвагу на крытыку палітычнай сітуаціі ў Беларусі з боку афіцыйнай Масквы і прызвала Расію не сядзець, склаўшы рукі. Прапанова Зялёных, на яе думку, занадта паспешная. Яна звярнула ўвагу на неабходнасць хуткіх дзеянняў: візавыя палёгкі і дамова аб рэадмісіі з Беларуссю патрабуюць часу і вынікі гэтых перамоў невядомыя.

Карл-Георг Вельман (Хрысціянска-дэмакратычны саюз/Хрысціянска-сацыяльны саюз) пашкадаваў, што не атрымалася пагадзіцца па адзіным праекце па беларускаму пытанню. На яго думку, гэта быў бы моцны сігнал, які можна было б скарыстаць на паседжанні Парламенцкай асамблеі АБСЕ на прыканцы лютага. Ён заклікаў Сацыял-дэмакратычную партыю далучыцца да праекту заявы фракцый Хрысціянска-дэмакратычнага саюза / Хрысціянска-сацыяльнага саюза і фракцыі Свабоднай дэмакратычнай партыі, паколькі ён адрозніваецца толькі трыма словамі. Ён заявіў, што Зялёныя ў сваіх патрабаваннях свабоды перамяшчэння забыліся, што адмена віз аўтаматычна адменіць забарону на ўезд Лукашэнкі ў Еўропу.

Штэфан Лібіх (Партыя Левыя) задаўся пытаннем, да якой ступені бундэстаг мае намер пашырыць свабоду перамяшчэння для беларусаў. Ён патлумачыў адмову сваёй фракцыі далучыцца да праектаў рэзалюцый, тым што яны спасылаюцца на рэзалюцыю Парламента Еўрапейскага саюза, які згадвае магчымасць эканамічных санкцый. Яго фракцыя такую магчымасць нават не разглядае.

Марылюізэ Бек (Саюз 90/Зялёныя) заклікала не забыцца на Беларусь за падзеямі ў арабскім свеце. Яна яшчэ раз падкрэсліла, што Расія нясе адказнасць за наяўнасць у Беларусі палітвязняў, таму што актыўна падтрымала апазіцыйных кандыдатаў. Яна запатрабавала свабоды перамяшчэння для беларусаў, бо яна прадэманструе, што санкцыі накіраваны супраць рэжыму, а не супраць краіны. Па яе словах, Аляксандр Мілінкевіч і Лявон Вольскі расказалі, што да гэтага ж заклікаюць у самой краіне. Яна адрэагавала на крытыку Вельмана і запэўніла, што пасля адмены віз памежны кантроль застанецца, і Лукашэшка не зможа абыйсці забарону на ўезд. Бек адзначыла, што, нягледзячы на агульныя нормы Шэнгенскага пагаднення, знешняя палітыка застаецца і павінна быць скарыстана, каб зрабіць усё магчымае на карысць дэмакратыі і правоў чалавека. Яна заклікала не перадаваць знешнія стасункі тым, хто адказвае за ўнутраную палітыку і таму праводзіць абмежавальную візавую палітыку.

Міхаэль Фрызер (Хрысціянска-дэмакратычны саюз/Хрысціянска-сацыяльны саюз) выступіў у абарону прапановы кааліцыі аб гнуткім выкарыстанні існуючага заканадаўства для выдачы бясплатных віз, што дазволіць дзейнічаць хутка і эфектыўна. У адказ на его пытанне Марылюізэ Бек (Саюз 90/Зялёныя) нагадала, што праект партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз не адрозніваецца ад рэзалюцыі бундэстага, якая была прынята тры гады таму. Пры гэтым, Еўракамісія не плануе ўвоздзіць спрошчаны візывы рэжым для беларусаў, пакуль у краіне пануе дыктатар. Па ее словах, такім чынам Камісія Еўрасаюза дапамагае дыктатару зрабіць падарожжы для беларусаў дарагімі і складанымі. Фрызер запярэчызў, што адмена віз будзе выглядаць як амністыя, а не перакананы крок Еўропы насустрач беларусам. Ён настойваў на прапанове кааліцыі аб гнуткім выкарыстанні існуючых магчымасцяў для выдачы бясплатных віз.

Большасцю галасоў быў прыняты праект кіруючай кааліцыі.

Крыніца прэс-служба Беларуская партыі Зялёныя